שְׁמַע יִשרָאֵל ה' אֱלהֵינוּ ה' אֶחָד:
İşit, ey Yisrael: Ebedi Olan Tanrımızdır, Ebedi Olan birdir.
בלחש:
Sessizce söylenecektir:
בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוד מַלְכוּתו לְעולָם וָעֶד:
Yüce krallığının adı sonsuzluk boyunca kutsanmış olsun.
וְאָהַבְתָּ אֵת ה' אֱלהֶיךָ בְּכָל לְבָבְךָ וּבְכָל נַפְשְׁךָ וּבְכָל מְאדֶךָ: וְהָיוּ הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה אֲשֶׁר אָנכִי מְצַוְּךָ הַיּום עַל לְבָבֶךָ: וְשִׁנַּנְתָּם לְבָנֶיךָ וְדִבַּרְתָּ בָּם בְּשִׁבְתְּךָ בְּבֵיתֶךָ וּבְלֶכְתְּךָ בַדֶּרֶךְ וּבְשָׁכְבְּךָ וּבְקוּמֶךָ: וּקְשַׁרְתָּם לְאות עַל יָדֶךָ וְהָיוּ לְטטָפת בֵּין עֵינֶיךָ: וּכְתַבְתָּם עַל מְזֻזות בֵּיתֶךָ וּבִשְׁעָרֶיךָ:
Ebedi Olan Tanrını tüm yüreğinle, tüm canınla ve tüm gücünle seveceksin. Bugün sana emrettiğim bu sözler yüreğinde olsun. Onları çocuklarına özenle öğret; evinizde otururken, yolda giderken, yatarken ve kalkarken onlardan söz et. Onları eline işaret olarak bağla; gözlerin arasında alın bağı olarak olsunlar. Evinizin kapı söveleri üzerine ve kapılarına yaz.
וְהָיָה אִם שָׁמעַ תִּשְׁמְעוּ אֶל מִצְותַי אֲשֶׁר אָנכִי מְצַוֶּה אֶתְכֶם הַיּום לְאַהֲבָה אֶת ה' אֱלהֵיכֶם וּלְעָבְדו בְּכָל לְבַבְכֶם וּבְכָל נַפְשְׁכֶם: וְנָתַתִּי מְטַר אַרְצְכֶם בְּעִתּו יורֶה וּמַלְקושׁ וְאָסַפְתָּ דְגָנֶךָ וְתִירשְׁךָ וְיִצְהָרֶךָ: וְנָתַתִּי עֵשב בְּשדְךָ לִבְהֶמְתֶּךָ וְאָכַלְתָּ וְשבָעְתָּ: הִשָּׁמְרוּ לָכֶם פֶּן יִפְתֶּה לְבַבְכֶם וְסַרְתֶּם וַעֲבַדְתֶּם אֱלהִים אֲחֵרִים וְהִשְׁתַּחֲוִיתֶם לָהֶם: וְחָרָה אַף ה' בָּכֶם וְעָצַר אֶת הַשָּׁמַיִם וְלא יִהְיֶה מָטָר וְהָאֲדָמָה לא תִתֵּן אֶת יְבוּלָהּ וַאֲבַדְתֶּם מְהֵרָה מֵעַל הָאָרֶץ הַטּבָה אֲשֶׁר ה' נתֵן לָכֶם: וְשמְתֶּם אֶת דְּבָרַי אֵלֶּה עַל לְבַבְכֶם וְעַל נַפְשְׁכֶם וּקְשַׁרְתֶּם אתָם לְאות עַל יֶדְכֶם וְהָיוּ לְטוטָפת בֵּין עֵינֵיכֶם: וְלִמַּדְתֶּם אתָם אֶת בְּנֵיכֶם לְדַבֵּר בָּם בְּשִׁבְתְּךָ בְּבֵיתֶךָ וּבְלֶכְתְּךָ בַדֶּרֶךְ וּבְשָׁכְבְּךָ וּבְקוּמֶךָ: וּכְתַבְתָּם עַל מְזוּזות בֵּיתֶךָ וּבִשְׁעָרֶיךָ: לְמַעַן יִרְבּוּ יְמֵיכֶם וִימֵי בְנֵיכֶם עַל הָאֲדָמָה אֲשֶׁר נִשְׁבַּע ה' לַאֲבתֵיכֶם לָתֵת לָהֶם כִּימֵי הַשָּׁמַיִם עַל הָאָרֶץ:
Bugün size emrettiğim buyruklarıma, Ebedi Olan Tanrınızı sevmeye ve O'na tüm yüreğinizle ve tüm canınızla hizmete özenle uyarsanız, mevsiminde yağmur, erkenci yağmur ve geç yağmur göndereceğim; tahılınızı, şarabınızı ve yağınızı toplayacaksınız. Sığırlarınız için tarlalarınıza ot vereceğim, yiyecek ve doyacaksınız. Kendinize dikkat edin; yoksa yüreğiniz aldatılır ve sapıp başka tanrılara tapınırsınız. Ebedi Olan'ın öfkesi size karşı alevlenir, gökleri kapatır ve yağmur yağmaz; yer ürünü vermez ve Ebedi Olan'ın size verdiği güzel topraktan çabucak yok olursunuz. Bu sözlerimi yüreğinize ve canınıza yerleştirin; onları eline işaret olarak bağlayın; gözleriniz arasında alın bağı olarak olsunlar. Onları çocuklarınıza öğretin; evinizde otururken, yolda giderken, yatarken ve kalkarken onlardan söz edin. Evinizin kapı söveleri üzerine ve kapılarınıza yazın; Ebedi Olan'ın atalarınıza vermeye ant içtiği toprakta, göklerin yeryüzü üzerindeki günleri kadar, sizin ve çocuklarınızın günleri uzasın.
וַיּאמֶר ה' אֶל משֶׁה לֵּאמר: דַּבֵּר אֶל בְּנֵי יִשרָאֵל וְאָמַרְתָּ אֲלֵהֶם וְעָשוּ לָהֶם צִיצִת עַל כַּנְפֵי בִגְדֵיהֶם לְדרתָם וְנָתְנוּ עַל צִיצִת הַכָּנָף פְּתִיל תְּכֵלֶת: וְהָיָה לָכֶם לְצִיצִת וּרְאִיתֶם אתו וּזְכַרְתֶּם אֶת כָּל מִצְות ה' וַעֲשיתֶם אתָם וְלא תָתוּרוּ אַחֲרֵי לְבַבְכֶם וְאַחֲרֵי עֵינֵיכֶם אֲשֶׁר אַתֶּם זנִים אַחֲרֵיהֶם: לְמַעַן תִּזְכְּרוּ וַעֲשיתֶם אֶת כָּל מִצְותָי וִהְיִיתֶם קְדשִׁים לֵאלהֵיכֶם: אֲנִי ה' אֱלהֵיכֶם אֲשֶׁר הוצֵאתִי אֶתְכֶם מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם לִהְיות לָכֶם לֵאלהִים אֲנִי ה' אֱלהֵיכֶם. אֱמֶת:
Ebedi Olan Musa'ya şöyle dedi: Yisrael oğullarına söyle ve onlara de ki, kuşakları boyunca giysilerinin köşelerine saçaklar yapsınlar ve her köşenin saçağına mavi iplik koysunlar. Bu, üzerine bakıp Ebedi Olan'ın tüm buyruklarını anımsamanız, onları yerine getirmeniz ve kendi yüreğinizin ve kendi gözlerinizin ardından gitmeniz için bir saçak olsun; sapmamanız için. Böylece tüm buyruklarımı anımsayacak, onları yerine getirecek ve Tanrınız için kutsal olacaksınız. Ben, sizi Mısır topraklarından çıkaran, Tanrınız olan Ebedi Olan'ım, Tanrınız olmak için. Ben Ebedi Olan Tanrınızım. Doğrudur.
הש”ץ:
Öncü:
ה' אֱלהֵיכֶם אֱמֶת:
Ebedi Olan Tanrınız gerçektir:
וֶאֱמוּנָה כָּל זאת וְקַיָּם עָלֵינוּ. כִּי הוּא ה' אֱלהֵינוּ וְאֵין זוּלָתו. וַאֲנַחְנוּ יִשרָאֵל עַמּו: הַפּודֵנוּ מִיַּד מְלָכִים. מַלְכֵּנוּ הַגּואֲלֵנוּ מִכַּף כָּל הֶעָרִיצִים. הָאֵל הַנִּפְרָע לָנוּ מִצָּרֵינוּ. וְהַמְשַׁלֵּם גְּמוּל לְכָל אויְבֵי נַפְשֵׁנוּ: הָעושה גְדולות עַד אֵין חֵקֶר. נִסִּים וְנִפְלָאות עַד אֵין מִסְפָּר. הַשּם נַפְשֵׁנוּ בַּחַיִּים. וְלא נָתַן לַמּוט רַגְלֵנוּ: הַמַּדְרִיכֵנוּ עַל בָּמות אויְבֵינוּ. וַיָּרֶם קַרְנֵנוּ עַל כָּל שונְאֵינוּ: הָעושה לָּנוּ נִסִּים וּנְקָמָה בְּפַרְעה. אותות וּמופְתִים בְּאַדְמַת בְּנֵי חָם. הַמַּכֶּה בְעֶבְרָתו כָּל בְּכורֵי מִצְרָיִם. וַיּוצֵא אֶת עַמּו יִשרָאֵל מִתּוכָם לְחֵרוּת עולָם: הַמַּעֲבִיר בָּנָיו בֵּין גִּזְרֵי יַם סוּף. אֶת רודְפֵיהֶם וְאֶת שונְאֵיהֶם בִּתְהומות טִבַּע. וְרָאוּ בָנָיו גְּבוּרָתו. שִׁבְּחוּ וְהודוּ לִשְׁמו: וּמַלְכוּתו בְּרָצון קִבְּלוּ עֲלֵיהֶם. משֶׁה וּבְנֵי יִשרָאֵל לְךָ עָנוּ שִׁירָה בְּשמְחָה רַבָּה. וְאָמְרוּ כֻלָּם:
Bütün bunlar sadık ve üzerimizde sağlam kılınmıştır: O, Ebedi Olan Tanrımızdır ve başkası yoktur. Biz ise O'nun halkı Yisrael'iz. Bizi kralların elinden kurtaran Kral'ımızdır; tüm zorbaların pençesinden bizi kurtaran. Düşmanlarımızdan öç alan ve canımıza karşı çıkanların hepsini geri ödeyendir Tanrı. Sayısız mucize ve harikalar gerçekleştiren, her anlayışın ötesinde büyük işler yapandır. Canımızı canlı tutan ve ayaklarımızın tökezlemesine izin vermeyen O'dur. Bizi düşmanlarımızın üzerinde yükselten ve gücümüzü tüm hasımlarımızın üzerine kaldıran O'dur. Firavun'a öfkeyle mucizeler ve harikalar, Hamın çocuklarının topraklarında işaretler ve mucizeler gerçekleştiren O'dur. Öfkesiyle Mısır'ın bütün ilk doğanlarını vuran ve halkı Yisrael'i onların arasından sonsuza dek özgür olarak çıkaran O'dur. Çocuklarını yarılmış Kamış Denizi'nin sularından geçiren, takipçilerini ve düşmanlarını ise derinliklerde boğan O'dur. Çocukları O'nun gücünü gördü; O'nu övdüler ve adına şükrettiler. Egemenliğini gönüllü olarak üstlendiler. Musa ve Yisrael oğullarının hepsi büyük bir sevinçle Sana sesle karşılık vererek birlikte şöyle haykırdılar:
מִי כָמכָה בָּאֵלִים ה'. מִי כָּמכָה נֶאְדָּר בַּקּדֶשׁ. נורָא תְהִלּות עשה פֶלֶא:
מַלְכוּתְךָ רָאוּ בָנֶיךָ. בּוקֵעַ יָם לִפְנֵי משֶׁה. זֶה אֵלִי עָנוּ. וְאָמְרוּ:
Sana benzer kim var güçlüler arasında, ey Ebedi Olan? Sana benzer kim var, kutsallıkta yüce, övgülerde korku veren, harikalar yaratan?
Senin krallığını gördüler çocukların, denizi Moşe'nin önünde yardığında. Şöyle dediler: Bu benim Tanrım, ve haykırdılar:
ה' יִמְלךְ לְעלָם וָעֶד:
וְנֶאֱמַר. כִּי פָדָה ה' אֶת יַעֲקב. וּגְאָלו מִיַּד חָזָק מִמֶּנּוּ: בָּרוּךְ אַתָּה ה'. גָּאַל יִשרָאֵל:
Ebedi Olan sonsuza dek hüküm sürecektir.
Ve denilmiştir: Çünkü Ebedi Olan Yakovi kurtardı, onu kendisinden güçlü bir elden azad etti. Kutlu ol Sen, Ebedi Olan, Yisrael'in Kurtarıcısı.
הַשְׁכִּיבֵנוּ ה' אֱלהֵינוּ לְשָׁלום, וְהַעֲמִידֵנוּ מַלְכֵּנוּ לְחַיִּים. וּפְרוש עָלֵינוּ סֻכַּת שְׁלומֶךָ. וְתַקְּנֵנוּ בְּעֵצָה טובָה מִלְּפָנֶיךָ. וְהושִׁיעֵנוּ לְמַעַן שְׁמֶךָ. וְהָגֵן בַּעֲדֵנוּ: וְהָסֵר מֵעָלֵינוּ אויֵב דֶבֶר וְחֶרֶב וְרָעָב וְיָגון. וְהָסֵר שטָן מִלְפָנֵינוּ וּמֵאַחֲרֵינוּ. וּבְצֵל כְּנָפֶיךָ תַּסְתִּירֵנוּ. כִּי אֵל שׁומְרֵנוּ וּמַצִּילֵנוּ אָתָּה. כִּי אֵל מֶלֶךְ חַנּוּן וְרַחוּם אָתָּה: וּשְׁמור צֵאתֵנוּ וּבואֵנוּ לְחַיִים וּלְשָׁלום מֵעַתָּה וְעַד עולָם: בָּרוּךְ אַתָּה ה' שׁומֵר עַמּו יִשרָאֵל לָעַד:
Bizi esenlik içinde yatır, Ebedi Olan Tanrımız; ve bizi, Kral'ımız, hayata kaldır. Esenlik barınağının gölgesini üzerimize yay. Bizi Senden gelen iyi bir öğütle yönlendir ve adın uğruna kurtar. Bizi koru ve düşmanı, vebayı, kılıcı, kıtlığı ve kederi aramızdan uzaklaştır. Şeytanı önümüzden ve arkamızdan uzaklaştır. Bizi kanatlarının gölgesinde sakla; Çünkü Sen bizi gözeten ve kurtaran bir Tanrısın. Çünkü Sen merhametli ve şefkatli bir Kralsın. Şimdiden ve sonsuza dek yaşam ve esenlik için gidişimizi ve gelişimizi koru. Mübarek olsun Sen, ey Ebedi Olan, halkı Yisrael'i sonsuza dek koruyan.
בָּרוּךְ ה' לְעוֹלָם אָמֵן וְאָמֵן. בָּרוּךְ ה' מִצִּיּוֹן שֹׁכֵן יְרוּשָׁלָיִם הַלְלוּיָהּ. בָּרוּךְ, ה' אֱלֹהִים אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל עֹשֵׂה נִפְלָאוֹת לְבַדּוֹ. וּבָרוּךְ, שֵׁם כְּבוֹדוֹ לְעוֹלָם, וְיִמָּלֵא כְבוֹדוֹ אֶת כֹּל הָאָרֶץ, אָמֵן וְאָמֵן. יְהִי כְבוֹד ה' לְעוֹלָם יִשְׂמַח ה' בְּמַעֲשָׂיו. יְהִי שֵׁם ה' מְבֹרָךְ מֵעַתָּה וְעַד עוֹלָם. כִּי לֹא יִטֹּשׁ ה' אֶת עַמּוֹ בַּעֲבוּר שְׁמוֹ הַגָּדוֹל, כִּי הוֹאִיל ה' לַעֲשׂוֹת אֶתְכֶם לוֹ לְעָם. וַיַּרְא כָּל הָעָם וַיִּפְּלוּ עַל פְּנֵיהֶם וַיֹּאמְרוּ: ה' הוּא הָאֱלֹהִים, ה' הוּא הָאֱלֹהִים. וְהָיָה ה' לְמֶלֶךְ עַל כָּל הָאָרֶץ, בַּיּוֹם הַהוּא יִהְיֶה ה' אֶחָד וּשְׁמוֹ אֶחָד. יְהִי חַסְדְּךָ ה' עָלֵינוּ כַּאֲשֶׁר יִחַלְנוּ לָךְ. הוֹשִׁיעֵנוּ ה' אֱלֹהֵינוּ וְקַבְּצֵנוּ מִן הַגּוֹיִם, לְהֹדוֹת לְשֵׁם קָדְשֶׁךָ לְהִשְׁתַּבֵּחַ בִּתְהִלָּתֶךָ. כָּל גּוֹיִם אֲשֶׁר עָשִׂיתָ יָבוֹאוּ וְיִשְׁתַּחֲווּ לְפָנֶיךָ אֲדֹנָי וִיכַבְּדוּ לִשְׁמֶךָ. כִּי גָדוֹל אַתָּה וְעֹשֵׂה נִפְלָאוֹת אַתָּה אֱלֹהִים לְבַדֶּךָ. וַאֲנַחְנוּ עַמְּךָ וְצֹאן מַרְעִיתֶךָ, נוֹדֶה לְּךָ לְעוֹלָם, לְדוֹר וָדוֹר נְסַפֵּר תְּהִלָּתֶךָ. בָּרוּךְ ה' בַּיּוֹם, בָּרוּךְ ה' בַּלַּיְלָה. בָּרוּךְ ה' בְּשָׁכְבֵנוּ, בָּרוּךְ ה' בְּקוּמֵנוּ. כִּי בְּיָדְךָ נַפְשׁוֹת הַחַיִּים וְהַמֵּתִים. אֲשֶׁר בְּיָדוֹ נֶפֶשׁ כָּל חָי, וְרוּחַ כָּל בְּשַׂר אִישׁ. בְּיָדְךָ אַפְקִיד רוּחִי, פָּדִיתָ אוֹתִי ה' אֵל אֱמֶת. אֱלֹהֵינוּ שֶׁבַּשָּׁמַיִם יָחֵד שִׁמְךָ וְקַיֵּם מַלְכוּתְךָ תָּמִיד וּמְלוֹךְ עָלֵינוּ לְעוֹלָם וָעֶד.
Ebedi Olan sonsuza dek kutsanmış olsun, Amein ve Amein. Ebedi Olan Siyon'dan kutsanmış olsun, Yeruşalayim'de oturan, Haleluya. Ebedi Olan, Yisrael'in Tanrısı, yalnız O mucizeler işleyen, kutsanmış olsun. O'nun yüce adı sonsuza dek kutsanmış olsun; yüceliği tüm yeryüzünü doldursun. Amein ve Amein. Ebedi Olan'ın yüceliği sonsuza dek sürsün; Ebedi Olan işlerinde neşelensin. Ebedi Olan'ın adı şimdiden ve sonsuza dek kutsanmış olsun. Çünkü Ebedi Olan, halkını kendi büyük adı uğruna terk etmeyecek; Ebedi Olan'ın sizi halkı yapmaktan hoşlandığı için. Ve tüm halk gördü, yüzüstü düştü ve dedi: "Ebedi Olan, O Tanrıdır; Ebedi Olan, O Tanrıdır." Ve Ebedi Olan tüm yeryüzü üzerinde Kral olacak; o gün Ebedi Olan bir olacak ve O'nun adı bir olacak. Ey Ebedi Olan, merhametin üzerimizde olsun, nitekim Sana umut bağladık. Bizi kurtar, ey Ebedi Olan Tanrımız, ve bizi uluslar arasından topla; kutsal adına şükretmek ve Seni öğmekle övünmek için. Yarattığın tüm uluslar gelecek ve önünde eğilecek, ey Ebedi Olan, adını onurlandıracaklar. Çünkü Sen büyüksün ve mucizeler işliyorsun; yalnızca Sen Tanrısın. Biz Senin halkınız ve güttüğün sürünün koyunlarıyız; Sana sonsuza dek şükredeceğiz, kuşaktan kuşağa övgünü anlatacağız. Ebedi Olan gündüz kutsanmış olsun; Ebedi Olan gece kutsanmış olsun. Ebedi Olan yattığımızda kutsanmış olsun; Ebedi Olan kalktığımızda kutsanmış olsun. Çünkü elinde hem diri hem ölülerin canları vardır. Her yaşayan şeyin canı ve her bedenin ruhu O'nun elindedir. Ruhumu Senin eline emanet ediyorum; beni kurtardın, ey Ebedi Olan, gerçeğin Tanrısı. Gökteki Tanrımız, adını birleştir, krallığını sonsuza dek sağlamlaştır ve sonsuza dek üzerimizde hükmet.
יִרְאוּ עֵינֵינוּ וְיִשְׂמַח לִבֵּנוּ וְתָגֵל נַפְשֵׁנוּ בִּישׁוּעָתְךָ בְּאֱמֶת בֶּאֱמוֹר לְצִיוֹן מָלַךְ אֱלֹהַיִךְ. ה' מֶלֶךְ, ה' מָלַךְ, ה' יִמְלוֹךְ לְעוֹלָם וָעֶד. כִּי הַמַּלְכוּת שֶׁלְּךָ הִיא וּלְעוֹלְמֵי עַד תִּמְלוֹךְ בְּכָבוֹד. כִּי אֵין לָנוּ מֶלֶךְ אֶלָּא אַתָּה. בָּרוּךְ אַתָּה ה' הַמֶּלֶךְ בִּכְבוֹדוֹ תָּמִיד יִמְלוֹךְ עָלֵינוּ לְעוֹלָם וָעֶד וְעַל כָּל מַעֲשָׂיו.
Gözlerimiz görsün, yüreklerimiz sevinsin ve canlarımız gerçek kurtuluşunda coşsun; nitekim Siyon'a şöyle denildiği gibi: "Tanrın hüküm sürüyor." Ebedi Olan hüküm sürer, Ebedi Olan hüküm sürdü, Ebedi Olan sonsuza dek ve ebediyen hüküm sürecektir. Çünkü krallık Senindir ve tüm sonsuzluk boyunca yüceliliğiyle hüküm süreceksin. Çünkü Senden başka Kral'ımız yoktur. Mübarek olsun Sen, Ebedi Olan, yüceliğiyle sonsuza dek üzerimizde ve tüm eserlerinin üzerinde hüküm sürecek olan Kral.
חזן:
Hazzan:
יִתְגַּדַּל וְיִתְקַדַּשׁ שְׁמֵהּ רַבָּא. [קהל: אמן]
O'nun büyük adı yüceltilsin ve takdis edilsin. [Cemaat: Amein]
בְּעָלְמָא דִּי בְרָא כִרְעוּתֵהּ וְיַמְלִיךְ מַלְכוּתֵהּ בְּחַיֵּיכון וּבְיומֵיכון וּבְחַיֵּי דְכָל בֵּית יִשרָאֵל בַּעֲגָלָא וּבִזְמַן קָרִיב, וְאִמְרוּ אָמֵן: [קהל: אמן]
Kendi iradesine göre yarattığı dünyada; ve krallığını sizin hayatınızda, günlerinizde ve tüm Yisrael evinin hayatında tesis etsin, çabucak ve yakında; ve deyin Amein. [Cemaat: Amein]
קהל וחזן:
Cemaat ve Hazzan:
יְהֵא שְׁמֵהּ רַבָּא מְבָרַךְ לְעָלַם וּלְעָלְמֵי עָלְמַיָּא:
O'nun büyük adı sonsuza dek ve tüm zamanlara dek kutsanmış olsun.
יִתְבָּרַךְ וְיִשְׁתַּבַּח וְיִתְפָּאַר וְיִתְרומַם וְיִתְנַשּא וְיִתְהַדָּר וְיִתְעַלֶּה וְיִתְהַלָּל שְׁמֵהּ דְּקֻדְשָׁא. בְּרִיךְ הוּא. [קהל: בריך הוא:]
Kutsal Olan'ın, O'nun kutsanmış adının adı mübarek, yüceltilmiş, şereflendirilmiş, yükseltilmiş, kaldırılmış, onurlandırılmış, yüce kılınmış ve yükseltilmiş olsun. [Cemaat: Kutsanmış olsun.]
לְעֵלָּא מִן כָּל בִּרְכָתָא וְשִׁירָתָא תֻּשְׁבְּחָתָא וְנֶחֱמָתָא דַּאֲמִירָן בְּעָלְמָא. וְאִמְרוּ אָמֵן: [קהל: אמן]
Dünyada söylenen tüm kutsama ve ilahilerin, övgü ve avutmaların ötesinde; ve deyin Amein. [Cemaat: Amein]