Mum Yakma Mitsvası
Şabat'ı karşılamak için mum yakmak, en sevilen Yahudi geleneklerinden biridir. İş haftasından dinlenme gününe geçerken huzurlu, kutsal bir atmosfer yaratır. Mumlar, Şabat'ın evlerimize getirdiği ışığı ve sevinci simgeler. Bu mitsva geleneksel olarak kadınlar tarafından yerine getirilir, ancak kadın yoksa erkekler de yakabilir. Işık, şalom bayit'i — evde barışı — temsil eder.
Mumlar Ne Zaman Yakılır?
Mumlar Cuma öğleden sonra gün batımından 18 dakika önce yakılır (bazı topluluklar daha erken, gün batımından 40 dakikaya kadar önce yakar). Bu 18 dakikalık tampon, Şabat'ın yanlışlıkla ihlal edilmemesini sağlar. Mumlar yakılıp beraha okunduğunda, yakan kişi için Şabat başlamış olur. Yerel mum yakma zamanlarını kontrol edin, çünkü gün batımına göre haftalık olarak değişirler. Am Hazak uygulaması bulunduğunuz yer için doğru zamanları sağlar.
Mumlar Nasıl Yakılır?
1) Yakmadan önce mumları şamdanlarına hazırlayın. 2) Mumları yakın. 3) Ellerinizi alevlerin etrafında üç kez gezdirin, ışığı kendinize doğru çekin. 4) Gözlerinizi ellerinizle kapatın. 5) Berahayı okuyun: 'Baruh Ata Adonay, Elohenu Meleh HaOlam, aşer kidşanu bemitsvotav vetsivanu lehadlik ner şel Şabat.' 6) Gözlerinizi açın ve mumlara bakın. Birçok kişi bu özel anda kişisel bir dua ekler.
Neden Gözler Kapatılır?
Normalde, bir mitsvayı yerine getirmeden önce beraha okurunuz. Ancak Şabat berahası söylendiğinde Şabat başlamış olur ve artık ateş yakamayız. Bu yüzden önce yakıp, sonra gözlerimizi kapatarak mumları 'henüz görmeyiz', berahayı söyleriz ve ardından gözlerimizi açarak mum ışığından 'ilk kez keyif alırız'. Bu, mitsvadan önce beraha okuma ilkesini korurken Şabat'ta ateş yakma yasağına saygı gösterir.
Kaç Mum Yakılır?
Minimum iki mumdur; 'Zahor' (Hatırla) ve 'Şamor' (Koru) — Şabat emrinin Tora'da göründüğü iki şekli temsil eder. Birçok kadın her çocuk için bir mum ekler, bazıları yaratılışın günlerine karşılık gelen yedi mum yakar ve bazı ailelerin başka gelenekleri vardır. Bekar kadınlar ve kızlar geleneksel olarak bir mum yakar. Önemli olan, ailenizin geleneğiyle tutarlı olmaktır.
Dua İçin Özel Bir An
Mumları yaktıktan sonra, eller hâlâ gözlerin üzerindeyken, kişisel dua için özellikle mübarek bir an olarak kabul edilir. Birçok kadın çocuklarının sağlığı, Tora öğreniminde başarı ve iyi eşler bulmaları için dua eder. Aile için, hastaların şifası için ve kişisel ihtiyaçlar için dua etme zamanıdır. Bu haftalık samimi dua fırsatı, Yahudi toplulukları arasında değerli tutulur.