וַיְדַבֵּר ה' אֶל משֶׁה לֵּאמר:
وكلّم الرّبّ موسى قائلًا:
וְעָשיתָ כִּיּור נְחשֶׁת וְכַנּו נְחשֶׁת לְרָחְצָה. וְנָתַתָּ אתו בֵּין אהֶל מועֵד וּבֵין הַמִּזְבֵּחַ. וְנָתַתָּ שָׁמָּה מָיִם: וְרָחֲצוּ אַהֲרן וּבָנָיו מִמֶּנּוּ אֶת יְדֵיהֶם וְאֶת רַגְלֵיהֶם: בְּבאָם אֶל אהֶל מועֵד יִרְחֲצוּ מַיִם וְלא יָמֻתוּ. או בְגִשְׁתָּם אֶל הַמִּזְבֵּחַ לְשָׁרֵת. לְהַקְטִיר אִשֶּׁה לה': וְרָחֲצוּ יְדֵיהֶם וְרַגְלֵיהֶם וְלא יָמֻתוּ. וְהָיְתָה לָהֶם חָק עולָם. לו וּלְזַרְעו לְדרתָם:
وتصنع مِرحضةً من نحاس، وقاعدتها أيضاً من نحاس، للاغتسال؛ وتضعها بين خيمة الاجتماع والمذبح؛ وتجعل فيها ماءً؛ ويغسل هارون وبنوه أيديهم وأرجلهم منها؛ حين يدخلون خيمة الاجتماع، يغتسلون بماءٍ لئلّا يموتوا؛ أو حين يقتربون إلى المذبح للخدمة، لإيقاد وقيدةٍ للرّب؛ يغسلون أيديهم وأرجلهم لئلّا يموتوا؛ ويكون لهم فريضةً أبديّةً، له ولنسله في أجيالهم:
וַיְדַבֵּר ה' אֶל משֶׁה לֵּאמר: צַו אֶת אַהֲרן וְאֶת בָּנָיו לֵאמר זאת תּורַת הָעלָה הִיא הָעלָה עַל מוקְדָה עַל הַמִּזְבֵּחַ כָּל הַלַּיְלָה עַד הַבּקֶר וְאֵשׁ הַמִּזְבֵּחַ תּוּקַד בּו: וְלָבַשׁ הַכּהֵן מִדּו בַד וּמִכְנְסֵי בַד יִלְבַּשׁ עַל בְּשרו וְהֵרִים אֶת הַדֶּשֶׁן אֲשֶׁר תּאכַל הָאֵשׁ אֶת הָעלָה עַל הַמִּזְבֵּחַ וְשמו אֵצֶל הַמִּזְבֵּחַ: וּפָשַׁט אֶת בְּגָדָיו וְלָבַשׁ בְּגָדִים אֲחֵרִים וְהוצִיא אֶת הַדֶּשֶׁן אֶל מִחוּץ לַמַּחֲנֶה אֶל מָקום טָהור: וְהָאֵשׁ עַל הַמִּזְבֵּחַ תּוּקַד בּו לא תִכְבֶּה וּבִעֵר עָלֶיהָ הַכּהֵן עֵצִים בַּבּקֶר בַּבּקֶר וְעָרַךְ עָלֶיהָ הָעלָה וְהִקְטִיר עָלֶיהָ חֶלְבֵי הַשְּׁלָמִים: אֵשׁ תָּמִיד תּוּקַד עַל הַמִּזְבֵּחַ לא תִכְבֶּה:
وكلّم الرّب موسى قائلاً: أوصِ هارون وبنيه قائلاً، هذه شريعة المحرقة؛ هي المحرقة على الموقد فوق المذبح كلّ الليل حتّى الصباح، ونار المذبح تبقى متّقدةً عليها؛ ويلبس الكاهن ثوبه الكتّان، ويلبس سراويله الكتّان على جسده؛ ويرفع الرماد الذي صيّرت النار المحرقة إليه على المذبح، ويضعه بجانب المذبح؛ ويخلع ثيابه ويلبس ثياباً أُخرى، ويُخرج الرماد إلى خارج المحلّة إلى مكانٍ طاهر؛ والنار على المذبح تبقى متّقدةً عليه، لا تنطفئ؛ ويوقد الكاهن عليها حطباً كلّ صباح، ويرتّب عليها المحرقة ويُوقد عليها شحم ذبائح السلامة؛ نارٌ دائمة تبقى متّقدةً على المذبح، لا تنطفئ:
יְהִי רָצון מִלְּפָנֶיךָ ה' אֱלהֵינוּ וֵאלהֵי אֲבותֵינוּ שֶׁתְּרַחֵם עָלֵינוּ וְתִמְחָל לָנוּ עַל כָּל חַטּאתֵינוּ וּתְכַפֶּר לָנוּ עַל כָּל עֲונותֵינוּ וְתִסְלַח לָנוּ עַל כָּל פְּשָׁעֵינוּ וְתִבְנֶה בֵּית הַמִּקְדָּשׁ בִּמְהֵרָה בְיָמֵינוּ וְנַקְרִיב לְפָנֶיךָ קָרְבַּן הַתָּמִיד שֶׁיְּכַפֵּר בַּעֲדֵנוּ כְּמו שֶׁכָּתַבְתָּ עָלֵינוּ בְּתורָתֶךָ עַל יְדֵי משֶׁה עַבְדֶּךָ מִפִּי כְבודֶךָ כָּאָמוּר:
ليكن برضاك، أيّها الرّب إلهنا وإله آبائنا، أن ترحمنا وتغفر لنا جميع خطايانا، وتكفّر عن جميع آثامنا، وتصفح عن جميع معاصينا، وتبني الهيكل المقدّس عاجلاً في أيّامنا، فنُقرّب أمامك الذبيحة الدائمة لتكفّر عنّا، كما كتبتَ لنا في توراتك على يد موسى عبدك، من فم مجدك، كما قيل:
וַיְדַבֵּר ה' אֶל משֶׁה לֵּאמר: צַו אֶת בְּנֵי יִשרָאֵל וְאָמַרְתָּ אֲלֵהֶם. אֶת קָרְבָּנִי לַחְמִי לְאִשַּׁי רֵיחַ נִיחחִי. תִּשְׁמְרוּ לְהַקְרִיב לִי בְּמועֲדו: וְאָמַרְתָּ לָהֶם. זֶה הָאִשֶּׁה אֲשֶׁר תַּקְרִיבוּ לה'. כְּבָשים בְּנֵי שָׁנָה תְמִימִים. שְׁנַיִם לַיּום עלָה תָמִיד: אֶת הַכֶּבֶש אֶחָד תַּעֲשה בַבּקֶר. וְאֵת הַכֶּבֶש הַשֵּׁנִי תַּעֲשה בֵּין הָעַרְבָּיִם: וַעֲשירִית הָאֵיפָה סלֶת לְמִנְחָה. בְּלוּלָה בְּשֶׁמֶן כָּתִית רְבִיעִת הַהִין: עלַת תָּמִיד הָעֲשיָה בְּהַר סִינַי. לְרֵיחַ נִיחחַ אִשֶּׁה לה': וְנִסְכּו רְבִיעִת הַהִין לַכֶּבֶש הָאֶחָד. בַּקּדֶשׁ הַסֵּךְ נֶסֶךְ שֵׁכָר לה': וְאֵת הַכֶּבֶש הַשֵּׁנִי תַּעֲשה בֵּין הָעַרְבָּיִם. כְּמִנְחַת הַבּקֶר וּכְנִסְכּו תַּעֲשה. אִשֵּׁה רֵיחַ נִיחחַ לה': וְשָׁחַט אתו עַל יֶרֶךְ הַמִּזְבֵּחַ צָפנָה לִפְנֵי ה'. וְזָרְקוּ בְּנֵי אַהֲרן הַכּהֲנִים אֶת דָּמו עַל הַמִּזְבֵּחַ סָבִיב:
وكلّم الرّب موسى قائلاً: أوصِ بني إسرائيل وقُل لهم، قُربان طعامي لوقائدي، رائحةً مرضيةً لي، تحرصون أن تقرّبوه لي في وقته المعيّن؛ وتقول لهم، هذه الوقيدة التي تقرّبونها للرّب: خروفان حوليّان سليمان، كلّ يوم، محرقةً دائمة؛ تقرّب خروفاً واحداً في الصباح، والخروف الآخر تقرّبه عند المساء؛ وعُشر الإيفة دقيقاً تقدمةً، ملتوتاً بربع الهين من زيتٍ مرضوض؛ هي المحرقة الدائمة المُؤسّسة في جبل سيناء، رائحةً مرضية، وقيدةً للرّب؛ وسكيبها ربع الهين للخروف الواحد؛ في القدس تسكب سكيب مُسكِرٍ للرّب؛ والخروف الآخر تقرّبه عند المساء؛ كتقدمة الصباح وكسكيبها تقرّبه، وقيدةً، رائحةً مرضية للرّب؛ ويذبحه على جانب المذبح شمالاً أمام الرّب؛ ويرشّ بنو هارون الكهنة دمه حول المذبح:
יְהִי רָצון מִלְּפָנֶיךָ, ה' אֱלהֵינוּ וֵאלהֵי אֲבותֵינוּ, שֶׁתְּהֵא אֲמִירָה זוּ חֲשׁוּבָה וּמְקֻבֶּלֶת וּמְרֻצָּה לְפָנֶיךָ כְּאִלּוּ הִקְרַבְנוּ קָרְבַּן הַתָּמִיד בְּמועֲדו וּבִמְקומו וּכְהִלְכָתו:
ليكن برضاك، أيّها الرّب إلهنا وإله آبائنا، أن يُحسب هذا التلاوة ويُقبَل ويرضى أمامك كأنّنا قرّبنا الذبيحة الدائمة في وقتها ومكانها وحسب شريعتها:
אַתָּה הוּא ה' אֱלהֵינוּ שֶׁהִקְטִירוּ אֲבותֵינוּ לְפָנֶיךָ אֶת קְטרֶת הַסַּמִּים בִּזְמַן שֶׁבֵּית הַמִּקְדָּשׁ הָיָה קַיָּם. כַּאֲשֶׁר צִוִּיתָ אותָם עַל יַד משֶׁה נְבִיאֶךָ כַּכָּתוּב בְּתורָתֶךָ: וַיּאמֶר ה' אֶל משֶׁה קַח לְךָ סַמִּים נָטָף וּשְׁחֵלֶת וְחֶלְבְּנָה סַמִּים וּלְבנָה זַכָּה בַּד בְּבַד יִהְיֶה: וְעָשיתָ אתָהּ קְטרֶת רקַח מַעֲשה רוקֵחַ מְמֻלָּח טָהור קדֶשׁ: וְשָׁחַקְתָּ מִמֶּנָּה הָדֵק וְנָתַתָּה מִמֶּנָּה לִפְנֵי הָעֵדֻת בְּאהֶל מועֵד אֲשֶׁר אִוָּעֵד לְךָ שָׁמָּה קדֶשׁ קָדָשִׁים תִּהְיֶה לָכֶם: וְנֶאֱמַר וְהִקְטִיר עָלָיו אַהֲרן קְטרֶת סַמִּים בַּבּקֶר בַּבּקֶר בְּהֵיטִיבו אֶת הַנֵּרות יַקְטִירֶנָּה: וּבְהַעֲלת אַהֲרן אֶת הַנֵּרות בֵּין הָעַרְבַּיִם יַקְטִירֶנָּה קְטרֶת תָּמִיד לִפְנֵי ה' לְדרתֵיכֶם:
أنتَ هو الرّب إلهنا، الذي أمامه أوقد آباؤنا بخور الأطياب حين كان الهيكل المقدّس قائماً، كما أمرتهم على يد موسى نبيّك، كما هو مكتوب في توراتك: وقال الرّب لموسى، خذ لك أطياباً، ميعةً وأظفاراً وقِنّةً، أطياباً مع لبانٍ نقيّ؛ يكون كلّ واحدٍ بوزنٍ متساوٍ؛ وتصنعه بخوراً، عطراً، صنعة العطّار، مملّحاً، نقيّاً، مقدّساً؛ وتسحق منه ناعماً جدّاً وتضعه أمام الشهادة في خيمة الاجتماع، حيث ألتقي بك؛ يكون قدس أقداسٍ لكم؛ وقيل: ويوقد عليه هارون بخوراً عطراً كلّ صباح؛ حين يُصلح السرج يوقده؛ وحين يُصعد هارون السرج عند المساء يوقده، بخوراً دائماً أمام الرّب في أجيالكم:
תָּנוּ רַבָּנָן פִּטּוּם הַקְּטרֶת כֵּיצַד שְׁלשׁ מֵאות וְשִׁשִּׁים וּשְׁמונָה מָנִים הָיוּ בָהּ. שְׁלשׁ מֵאות וְשִׁשִּׁים וַחֲמִשָּׁה כְּמִנְיַן יְמות הַחַמָּה. מָנֶה לְכָל יום. פְּרַס בְּשַׁחֲרִית וּפְרַס בֵּין הָעַרְבָּיִם. וּשְׁלשָׁה מָנִים יְתֵרִים שֶׁמֵּהֶם מַכְנִיס כּהֵן גָּדול מְלא חָפְנָיו בְּיום הַכִּפּוּרִים. וּמַחֲזִירָן לְמַכְתֶּשֶׁת בְּעֶרֶב יום הַכִּפּוּרִים. וְשׁוחֲקָן יָפֶה יָפֶה כְּדֵי שֶׁתְּהֵא דַקָּה מִן הַדַּקָּה: וְאַחַד עָשר סַמָּנִים הָיוּ בָהּ. וְאֵלּוּ הֵן: א הַצֳּרִי ב וְהַצִּפּרֶן ג הַחֶלְבְּנָה ד וְהַלְּבונָה מִשְׁקַל שִׁבְעִים שִׁבְעִים מָנֶה. ה מר ו וּקְצִיעָה ז שִׁבּלֶת נֵרְדְּ ח וְכַרְכּם מִשְׁקַל שִׁשָּׁה עָשר שִׁשָּׁה עָשר מָנֶה. ט הַקּשְׁטְ שְׁנֵים עָשר. י קִלּוּפָה שְׁלשָׁה. יא קִנָּמון תִּשְׁעָה.
علّم الحكماء: كيف كان يُركّب البخور؟ ثلاثمائة وثمانية وستّون مانياً كانت فيه؛ ثلاثمائة وخمسة وستّون بعدد أيّام السنة الشمسيّة، مانٍ لكلّ يوم، نصف في الصباح ونصف عند المساء؛ وثلاثة مانيات إضافيّة منها كان الكاهن الأعظم يأخذ ملء كفّيه في يوم الغفران؛ وكان يردّها إلى الهاون في عشيّة يوم الغفران ويسحقها ناعماً جدّاً لتكون أنعم من الناعم؛ وأحد عشر طيباً كانت فيه، وهي هذه: 1) الميعة، 2) الأظفار، 3) القِنّة، 4) اللبان، سبعون مانياً من كلٍّ منها؛ 5) المرّ، 6) السليخة، 7) السنبل، 8) الزعفران، ستّة عشر مانياً من كلٍّ منها؛ 9) القُسط، اثنا عشر مانياً؛ 10) اللحاء العطر، ثلاثة مانيات؛ 11) القرفة، تسعة مانيات:
בּרִית כַּרְשִׁינָה תִּשְׁעָה קַבִּין. יֵין קַפְרִיסִין סְאִין תְּלָתָא וְקַבִּין תְּלָתָא. וְאִם לא מָצָא יֵין קַפְרִיסִין מֵבִיא חֲמַר חִוַּרְיָן עַתִּיק. מֶלַח סְדומִית רבַע מַעֲלֶה עָשָׁן כָּל שֶׁהוּא.
ملح سدوم، ربع؛ خمر قبرص، ثلاث سآت وثلاثة قابات؛ وإن لم يجد خمر قبرص، يأتي بخمرٍ أبيض عتيق؛ ملح سدوم، ربع؛ عُشبٌ يُصعِد الدخان، بأيّ مقدار:
רַבִּי נָתָן הַבַּבְלִי אומֵר אַף כִּפַּת הַיַּרְדֵּן כָּל שֶׁהוּא וְאִם נָתַן בָּהּ דְּבַשׁ פְּסָלָהּ. וְאִם חִסַּר אַחַת מִכָּל סַמָּנֶיהָ חַיָּב מִיתָה:
يقول الحاخام ناتان البابليّ: وأيضاً مقدارٌ ضئيل من راتنج الأردنّ؛ وإن أضاف إليه عسلاً، أفسده؛ وإن أسقط أيّ واحدٍ من أطيابه، استوجب الموت:
רַבָּן שִׁמְעון בֶּן גַּמְלִיאֵל אומֵר הַצֳּרִי אֵינו אֶלָּא שרָף הַנּוטֵף מֵעֲצֵי הַקְּטָף. בּרִית כַּרְשִׁינָה שֶׁשָׁפִין בָּה אֶת הַצִּפּרֶן כְּדֵי שֶׁתְּהֵא נָאָה. יֵין קַפְרִיסִין שֶׁשׁורִין בּו אֶת הַצִּפּרֶן כְּדֵי שֶׁתְּהֵא עַזָּה. וַהֲלא מֵי רַגְלַיִם יָפִין לָהּ אֶלָּא שֶׁאֵין מַכְנִיסִין מֵי רַגְלַיִם בַּמִּקְדָּשׁ מִפְּנֵי הַכָּבוד:
يقول رابّان شمعون بن جمليئيل: الميعة ليست إلّا الراتنج الذي يقطر من أشجار البلسم؛ كان ملح سدوم يُحَكّ به الأظفار ليصير جميلاً؛ وكانت خمر قبرص تُنقَع بها الأظفار لتصير حادّة؛ أوَ لم يكن البول صالحاً لها؟ لكنّ البول لا يُدخَل إلى الهيكل إكراماً للكرامة:
תַּנְיָא רַבִּי נָתָן אומֵר כְּשֶׁהוּא שׁוחֵק אומֵר. הָדֵק הֵיטֵב הֵיטֵב הָדֵק. מִפְּנֵי שֶׁהַקּול יָפֶה לַבְּשמִים. פִּטְּמָהּ לַחֲצָאִין כְּשֵׁרָה. לִשְׁלִישׁ וְלִרְבִיעַ לא שָׁמַעְנוּ:
وعُلّم: يقول الحاخام ناتان: أثناء سحقه، يقول: انعَم سحقاً، اسحق ناعماً، لأنّ الصوت يفيد الأطياب؛ إن ركّبه أنصافاً، صحّ؛ أمّا أثلاثاً أو أرباعاً، فلم نسمع:
אָמַר רַבִּי יְהוּדָה זֶה הַכְּלָל. אִם כְּמִדָּתָהּ כְּשֵׁרָה לַחֲצָאִין. וְאִם חִסַּר אַחַת מִכָּל סַמָּנֶיהָ חַיָּב מִיתָה:
قال الحاخام يهودا: هذه هي القاعدة العامّة: إن كان بمقداره الصحيح، صحّ بأنصافه؛ وإن أسقط أيّ واحدٍ من أطيابه، استوجب الموت:
תַּנְיָא בַּר קַפָּרָא אומֵר. אַחַת לְשִׁשִּׁים או לְשִׁבְעִים שָׁנָה הָיְתָה בָאָה שֶׁל שִׁירַיִם לַחֲצָאִין:
وعُلّم: يقول بار قبّرا: مرّةً في ستّين أو سبعين سنة، كانت البقيّة تبلغ النصف:
וְעוד תָּנֵי בַּר קַפָּרָא אִלּוּ הָיָה נותֵן בָּהּ קורְטוב שֶׁל דְּבַשׁ אֵין אָדָם יָכול לַעֲמד מִפְּנֵי רֵיחָהּ. וְלָמָה אֵין מְעָרְבִין בָּהּ דְּבַשׁ. מִפְּנֵי שֶׁהַתּורָה אָמְרָה כִּי כָל שאר וְכָל דְּבַשׁ לא תַקְטִירוּ מִמֶּנּוּ אִשֶּׁה לה':
وعلّم بار قبّرا أيضاً: إن أضاف إليه مقداراً ضئيلاً من العسل، لم يقدر إنسان أن يحتمل رائحته؛ ولماذا لا يخلطون به عسلاً؟ لأنّ التوراة تقول: فإنّ كلّ خميرٍ وكلّ عسلٍ لا توقدوا منه وقيدةً للرّب:
ג”פ ה' צְבָאות עִמָּנוּ מִשגָּב לָנוּ אֱלהֵי יַעֲקב סֶלָה: ג”פ ה' צְבָאות אַשְׁרֵי אָדָם בּוטֵחַ בָּךְ: ג”פ ה' הושִׁיעָה הַמֶּלֶךְ יַעֲנֵנוּ בְיום קָרְאֵנוּ: אַתָּה סֵתֶר לִי מִצַּר תִּצְּרֵנִי רָנֵּי פַלֵּט תְּסובְבֵנִי סֶלָה: וְעָרְבָה לה' מִנְחַת יְהוּדָה וִירוּשָׁלָיִם כִּימֵי עולָם וּכְשָׁנִים קַדְמונִיּות:
ثلاث مرّات: الرّب الجنود معنا؛ إله يعقوب ملجأنا، سلاه؛ ثلاث مرّات: يا رب الجنود، طوبى للإنسان المتوكّل عليك؛ ثلاث مرّات: يا رب خلّص؛ يستجيب لنا الملك يوم ندعو؛ أنتَ سترٌ لي؛ من الضيق تحفظني؛ بترنيمات النجاة تكتنفني، سلاه؛ ولتكن تقدمة يهوذا وأورشليم مرضيّةً للرّب، كأيّام القِدم وكالسنين الأولى:
אַבַּיֵּי הֲוָה מְסַדֵּר סֵדֶר הַמַּעֲרָכָה מִשְּׁמָא דִּגְמָרָא וְאַלִּבָּא דְאַבָּא שָׁאוּל. מַעֲרָכָה גְדולָה קודֶמֶת לְמַעֲרָכָה שְׁנִיָּה שֶׁל קְטרֶת. וּמַעֲרָכָה שְׁנִיָּה שֶׁל קְטרֶת קודֶמֶת לְסִדּוּר שְׁנֵי גִזְרֵי עֵצִים. וְסִדּוּר שְׁנֵי גִזְרֵי עֵצִים קודֵם לְדִשּׁוּן מִזְבֵּחַ הַפְּנִימִי. וְדִשּׁוּן מִזְבֵּחַ הַפְּנִימִי קודֵם לַהֲטָבַת חָמֵשׁ נֵרות. וַהֲטָבַת חָמֵשׁ נֵרות קודֶמֶת לְדַם הַתָּמִיד. וְדַם הַתָּמִיד קודֵם לַהֲטָבַת שְׁתֵּי נֵרות. וַהֲטָבַת שְׁתֵּי נֵרות קודֶמֶת לִקְטרֶת. וּקְטרֶת קודֶמֶת לְאֵבָרִים. וְאֵבָרִים לְמִנְחָה. וּמִנְחָה לַחֲבִתִּין. וַחֲבִתִּין לִנְסָכִין. וּנְסָכִין לְמוּסָפִין. וּמוּסָפִין לְבָזִיכִין. וּבָזִיכִין קודְמִין לְתָמִיד שֶׁל בֵּין הָעַרְבָּיִם. שֶׁנֶּאֱמַר. וְעָרַךְ עָלֶיהָ הָעלָה וְהִקְטִיר עָלֶיהָ חֶלְבֵי הַשְּׁלָמִים. עָלֶיהָ הַשְׁלֵם כָּל הַקָּרְבָּנות כֻּלָּם:
رتّب أبايي ترتيب الخدمة حسب التقليد وحسب أبّا شاؤول: الكومة الكبرى من الحطب تسبق الكومة الثانية للبخور؛ والكومة الثانية للبخور تسبق ترتيب الخشبتين؛ وترتيب الخشبتين يسبق رفع الرماد عن المذبح الداخليّ؛ ورفع الرماد عن المذبح الداخليّ يسبق إصلاح السرج الخمسة؛ وإصلاح السرج الخمسة يسبق دم الذبيحة الدائمة؛ ودم الذبيحة الدائمة يسبق إصلاح السراجين؛ وإصلاح السراجين يسبق البخور؛ والبخور يسبق الأعضاء؛ والأعضاء تسبق التقدمة؛ والتقدمة تسبق أقراص المقلاة؛ وأقراص المقلاة تسبق السكائب؛ والسكائب تسبق القرابين الإضافيّة؛ والقرابين الإضافيّة تسبق الأقداح؛ والأقداح تسبق الذبيحة الدائمة لوقت المساء؛ كما قيل: ويرتّب عليها المحرقة ويُوقد عليها شحم ذبائح السلامة؛ عليها يُكمَل جميع القرابين كلّها:
אָנָּא בְּכחַ גְּדֻלַּת יְמִינְךָ תַּתִּיר צְרוּרָה: קַבֵּל רִנַּת עַמְּךָ שגְּבֵנוּ טַהֲרֵנוּ נורָא: נָא גִבּור דּורְשֵׁי יִחוּדְךָ כְּבָבַת שָׁמְרֵם: בָּרְכֵם, טַהֲרֵם, רַחֲמֵם, צִדְקָתְךָ תָּמִיד גָּמְלֵם: חֲסִין קָדושׁ בְּרוב טוּבְךָ נַהֵל עֲדָתֶךָ: יָחִיד גֵּאֶה לְעַמְּךָ פְּנֵה זוכְרֵי קְדֻשָּׁתֶךָ: שַׁוְעָתֵנוּ קַבֵּל וּשְׁמַע צַעֲקָתֵנוּ יודֵעַ תַּעֲלוּמות: בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוד מַלְכוּתו לְעולָם וָעֶד:
آنّا، بقوّة عظمة يمينك، فُكَّ المربوط؛ اقبل ترنيمة شعبك، أعلِنا، طهّرنا، أيّها المهيب؛ آنّا، أيّها الجبّار، الذين يطلبون وحدانيّتك احرسهم كحدقة عينك؛ باركهم، طهّرهم، ارحمهم، وعدلك أبداً كافئهم به؛ أيّها القويّ القدّوس، بفيض جودك دبّر جماعتك؛ أيّها الأوحد المتعالي، التفت إلى شعبك الذاكر قدسك؛ اقبل تضرّعنا واسمع صراخنا، يا عالِم الخفايا؛ مبارك اسم مجد ملكوته إلى أبد الآبدين:
ביו"ט אין אומרים את התחינה שלאחר סדר הקרבנות:
في العيد، لا يُقال التضرّع الذي يلي ترتيب القرابين:
רִבּון הָעולָמִים. אַתָּה צִוִּיתָנוּ לְהַקְרִיב קָרְבַּן הַתָּמִיד בְּמועֲדו וְלִהְיות כּהֲנִים בַּעֲבודָתָם וּלְוִיִּם בְּדוּכָנָם וְיִשרָאֵל בְּמַעֲמָדָם. וְעַתָּה בַּעֲונותֵינוּ חָרֵב בֵּית הַמִּקְדָּשׁ וּבָטֵל הַתָּמִיד. וְאֵין לָנוּ לא כהֵן בַּעֲבודָתו וְלא לֵוִי בְּדוּכָנו וְלא יִשרָאֵל בְּמַעֲמָדו. לָכֵן יְהִי רָצון מִלְּפָנֶיךָ. ה' אֱלהֵינוּ וֵאלהֵי אֲבותֵינוּ שֶׁיְּהֵא שיחַ שפְתותֵינוּ חָשׁוּב וּמְקֻבָּל וּמְרֻצֶּה לְפָנֶיךָ כְּאִלּוּ הִקְרַבְנוּ קָרְבַּן הַתָּמִיד בְּמועֲדו וְעָמַדְנוּ עַל מַעֲמָדו:
يا سيّد العوالم، أنتَ أمرتنا أن نقرّب الذبيحة الدائمة في وقتها المعيّن، وأن يكون الكهنة في خدمتهم، واللاويّون على منصّتهم، وإسرائيل في موقفهم؛ والآن، بسبب خطايانا، الهيكل المقدّس مُخرَّب، والذبيحة الدائمة قد بطلت؛ وليس لنا كاهنٌ في خدمته، ولا لاويٌّ على منصّته، ولا إسرائيلُ في موقفه؛ لذلك، ليكن برضاك، أيّها الرّب إلهنا وإله آبائنا، أن يُحسب نطق شفاهنا ويُقبَل ويرضى أمامك كأنّنا قرّبنا الذبيحة الدائمة في وقتها ووقفنا في موقفها:
לר”ח:
لرأس الشهر:
וּבְרָאשֵׁי חָדְשֵׁיכֶם תַּקְרִיבוּ עלָה לה', פָּרִים בְּנֵי בָקָר שְׁנַיִם וְאַיִל אֶחָד, כְּבָשים בְּנֵי שָׁנָה שִׁבְעָה תְּמִימִים: וּשְׁלשָׁה עֶשרנִים סלֶת מִנְחָה בְּלוּלָה בַשֶּׁמֶן לַפָּר הָאֶחָד, וּשְׁנֵי עֶשרנִים סלֶת מִנְחָה בְּלוּלָה בַשֶּׁמֶן לָאַיִל הָאֶחָד: וְעִשּרן עִשּרון סלֶת מִנְחָה בְּלוּלָה בַשֶּׁמֶן לַכֶּבֶש הָאֶחָד, עלָה רֵיחַ נִיחחַ אִשֶּׁה לה': וְנִסְכֵּיהֶם, חֲצִי הַהִין יִהְיֶה לַפָּר, וּשְׁלִישִׁת הַהִין לָאַיִל, וּרְבִיעִת הַהִין לַכֶּבֶש יָיִן, זאת עלַת חדֶשׁ בְּחָדְשׁו לְחָדְשֵׁי הַשָּׁנָה: וּשעִיר עִזִּים אֶחָד לְחַטָּאת לה', עַל עלַת הַתָּמִיד יֵעָשה וְנִסְכּו:
وفي رؤوس شهوركم، تقرّبون محرقةً للرّب: ثوران ابنا بقرٍ، وكبشٌ واحد، وسبعة خرافٍ حوليّةٍ سليمة؛ وثلاثة أعشارٍ من الدقيق تقدمةً ملتوتةً بزيت لكلّ ثور؛ وعُشران من الدقيق تقدمةً ملتوتةً بزيت للكبش الواحد؛ وعُشرٌ من الدقيق تقدمةً ملتوتةً بزيت لكلّ خروف؛ محرقةً، رائحةً مرضية، وقيدةً للرّب؛ وسكائبها نصف الهين خمراً للثور، وثلث الهين للكبش، وربع الهين لكلّ خروف؛ هذه محرقة كلّ شهرٍ على مدى شهور السنة؛ وتيسٌ واحد من المعز ذبيحة خطيّةٍ للرّب، يُقرَّب فضلاً عن المحرقة الدائمة وسكيبها:
אֵיזֶהוּ מְקומָן שֶׁל זְבָחִים. קָדְשֵׁי קָדָשִׁים שְׁחִיטָתָן בַּצָּפון. פָּר וְשעִיר שֶׁל יום הַכִּפּוּרִים שְׁחִיטָתָן בַּצָּפון וְקִבּוּל דָּמָן בִּכְלִי שָׁרֵת בַּצָּפון וְדָמָן טָעוּן הַזָּיָה עַל בֵּין הַבַּדִּים וְעַל הַפָּרכֶת וְעַל מִזְבַּח הַזָּהָב. מַתָּנָה אַחַת מֵהֶן מְעַכָּבֶת. שְׁיָרֵי הַדָּם הָיָה שׁופֵךְ עַל יְסוד מַעֲרָבִי שֶׁל מִזְבֵּחַ הַחִיצון אִם לא נָתַן לא עִכֵּב:
أين موضع الذبائح؟ قدس أقداس الذبائح، ذبحها في الشمال؛ ثور يوم الغفران وتيسه، ذبحهما في الشمال، وجمع دمهما في إناء الخدمة في الشمال، ودمهما يتطلّب الرشّ بين العمودين، وعلى الستارة، وعلى المذبح الذهبيّ؛ إغفال واحدٍ من هذه الرشّات يُبطلها؛ والدم الباقي كان يسكبه على القاعدة الغربيّة للمذبح الخارجيّ؛ وإن لم يسكبه، لم يُبطِل:
פָּרִים הַנִּשרָפִים וּשעִירִים הַנִּשרָפִים. שְׁחִיטָתָן בַּצָּפון וְקִבּוּל דָּמָן בִּכְלִי שָׁרֵת בַּצָּפון וְדָמָן טָעוּן הַזָּיָה עַל הַפָּרכֶת וְעַל מִזְבַּח הַזָּהָב. מַתָּנָה אַחַת מֵהֶן מְעַכָּבֶת. שְׁיָרֵי הַדָּם הָיָה שׁופֵךְ עַל יְסוד מַעֲרָבִי שֶׁל מִזְבֵּחַ הַחִיצון. אִם לא נָתַן לא עִכֵּב. אֵלּוּ וָאֵלּוּ נִשרָפִין בְּבֵית הַדָּשֶׁן:
الثيران التي تُحرَق والتيوس التي تُحرَق، ذبحها في الشمال، وجمع دمها في إناء الخدمة في الشمال، ودمها يتطلّب الرشّ على الستارة وعلى المذبح الذهبيّ؛ إغفال واحدٍ من هذه الرشّات يُبطلها؛ والدم الباقي كان يسكبه على القاعدة الغربيّة للمذبح الخارجيّ؛ وإن لم يسكبه، لم يُبطِل؛ وهذه وتلك تُحرَق في موضع الرماد:
חַטּאת הַצִּבּוּר וְהַיָּחִיד. אֵלּוּ הֵן חַטּאת הַצִּבּוּר. שעִירֵי רָאשֵׁי חֳדָשִׁים וְשֶׁל מועֲדות שְׁחִיטָתָן בַּצָּפון וְקִבּוּל דָּמָן בִּכְלִי שָׁרֵת בַּצָּפון וְדָמָן טָעוּן אַרְבַּע מַתָּנות עַל אַרְבַּע קְרָנות. כֵּיצַד. עָלָה בַכֶּבֶשׁ וּפָנָה לַסּובֵב וּבָא לו לְקֶרֶן דְּרומִית מִזְרָחִית. מִזְרָחִית צְפונִית. צְפונִית מַעֲרָבִית. מַעֲרָבִית דְּרומִית. שְׁיָרֵי הַדָּם הָיָה שׁופֵךְ עַל יְסוד דְּרומִי. וְנֶאֱכָלִין לִפְנִים מִן הַקְּלָעִים. לְזִכְרֵי כְהֻנָּה. בְּכָל מַאֲכָל. לְיום וָלַיְלָה עַד חֲצות:
ذبائح خطيّة الجماعة والفرد، وهذه هي ذبائح خطيّة الجماعة: تيوس رأس الشهر والأعياد؛ ذبحها في الشمال، وجمع دمها في إناء الخدمة في الشمال، ودمها يتطلّب أربع رشّاتٍ على الزوايا الأربع؛ كيف ذلك؟ كان يصعد المنحدر ويلتفت إلى الإفريز المحيط ويأتي إلى الزاوية الجنوبيّة الشرقيّة، فالشماليّة الشرقيّة، فالشماليّة الغربيّة، فالجنوبيّة الغربيّة؛ والدم الباقي كان يسكبه على القاعدة الجنوبيّة؛ وتُؤكَل داخل الستائر من قِبل الكهنة الذكور، بأيّ إعداد، ليومٍ وليلةٍ حتّى منتصف الليل:
הָעולָה קדֶשׁ קָדָשִׁים. שְׁחִיטָתָהּ בַּצָּפון וְקִבּוּל דָּמָהּ בִּכְלִי שָׁרֵת בַּצָּפון. וְדָמָהּ טָעוּן שְׁתֵּי מַתָּנות שֶׁהֵן אַרְבַּע. וּטְעוּנָה הֶפְשֵׁט וְנִתּוּחַ וְכָלִיל לָאִשִּׁים:
المحرقة قدس أقداس؛ ذبحها في الشمال، وجمع دمها في إناء الخدمة في الشمال، ودمها يتطلّب رشّتين هما أربع؛ وتتطلّب السلخ والتقطيع والإحراق الكامل:
זִבְחֵי שַׁלְמֵי צִבּוּר וַאֲשָׁמות. אֵלּוּ הֵן אֲשָׁמות. אֲשַׁם גְּזֵלות. אֲשַׁם מְעִילות. אֲשַׁם שִׁפְחָה חֲרוּפָה. אֲשַׁם נָזִיר. אֲשַׁם מְצרָע. אָשָׁם תָּלוּי. שְׁחִיטָתָן בַּצָּפון וְקִבּוּל דָּמָן בִּכְלִי שָׁרֵת בַּצָּפון. וְדָמָן טָעוּן שְׁתֵּי מַתָּנות שֶׁהֵן אַרְבַּע. וְנֶאֱכָלִין לִפְנִים מִן הַקְּלָעִים. לְזִכְרֵי כְהֻנָּה. בְּכָל מַאֲכָל. לְיום וָלַיְלָה עַד חֲצות: הַתּודָה וְאֵיל נָזִיר קָדָשִׁים קַלִּים. שְׁחִיטָתָן בְּכָל מָקום בָּעֲזָרָה. וְדָמָן טָעוּן שְׁתֵּי מַתָּנות שֶׁהֵן אַרְבַּע. וְנֶאֱכָלִין בְּכָל הָעִיר. לְכָל אָדָם. בְּכָל מַאֲכָל. לְיום וָלַיְלָה עַד חֲצות: הַמּוּרָם מֵהֶם כַּיּוצֵא בָהֶם. אֶלָּא שֶׁהַמּוּרָם נֶאֱכָל לַכּהֲנִים לִנְשֵׁיהֶם וְלִבְנֵיהֶם וּלְעַבְדֵיהֶם:
ذبائح السلامة الخاصة بالجماعة وذبائح الإثم، وهذه هي ذبائح الإثم: ذبيحة إثم على السرقة، وذبيحة إثم على إساءة استعمال الأقداس، وذبيحة إثم على أَمَة مخطوبة، وذبيحة إثم النذير، وذبيحة إثم الأبرص، وذبيحة الإثم المشكوك فيها؛ ذبحها يكون في الشمال، وجمع دمها في إناء الخدمة يكون في الشمال، ودمها يتطلّب رشّتين تكونان أربعاً؛ وتؤكل داخل الستائر من قِبَل الكهنة الذكور، بأيّ تحضير، ليوم وليلة حتى منتصف الليل؛ وأمّا ذبيحة الشكر وكبش النذير فهما من الأقداس الأدنى؛ ذبحهما يكون في أيّ مكان من الدار، ودمهما يتطلّب رشّتين تكونان أربعاً؛ وتؤكلان في جميع المدينة من قِبَل أيّ شخص، بأيّ تحضير، ليوم وليلة حتى منتصف الليل؛ وما يُفرَز منهما فهو مثلهما، إلا أنّ ما يُفرَز يأكله الكهنة ونساؤهم وأولادهم وعبيدهم:
שְׁלָמִים קָדָשִׁים קַלִּים. שְׁחִיטָתָן בְּכָל מָקום בָּעֲזָרָה. וְדָמָן טָעוּן שְׁתֵּי מַתָּנות שֶׁהֵן אַרְבַּע. וְנֶאֱכָלִין בְּכָל הָעִיר. לְכָל אָדָם. בְּכָל מַאֲכָל. לִשְׁנֵי יָמִים וְלַיְלָה אֶחָד: הַמּוּרָם מֵהֶם כַּיּוצֵא בָהֶם. אֶלָּא שֶׁהַמּוּרָם נֶאֱכָל לַכּהֲנִים לִנְשֵׁיהֶם וְלִבְנֵיהֶם וּלְעַבְדֵיהֶם:
ذبائح السلامة هي من الأقداس الأدنى؛ ذبحها يكون في أيّ مكان من الدار، ودمها يتطلّب رشّتين تكونان أربعاً؛ وتؤكل في جميع المدينة من قِبَل أيّ شخص، بأيّ تحضير، ليومين وليلة واحدة؛ وما يُفرَز منها فهو مثلها، إلا أنّ ما يُفرَز يأكله الكهنة ونساؤهم وأولادهم وعبيدهم:
הַבְּכור וְהַמַּעֲשר וְהַפֶּסַח קָדָשִׁים קַלִּים. שְׁחִיטָתָן בְּכָל מָקום בָּעֲזָרָה. וְדָמָן טָעוּן מַתָּנָה אֶחָת. וּבִלְבָד שֶׁיִּתֵּן כְּנֶגֶד הַיְסוד. שִׁנָּה בַאֲכִילָתָן. הַבְּכור נֶאֱכָל לַכּהֲנִים. וְהַמַּעֲשר לְכָל אָדָם. וְנֶאֱכָלִין בְּכָל הָעִיר. בְּכָל מַאֲכָל. לִשְׁנֵי יָמִים וְלַיְלָה אֶחָד: הַפֶּסַח אֵינו נֶאֱכָל אֶלָּא בַלַּיְלָה. וְאֵינו נֶאֱכָל אֶלָּא עַד חֲצות. וְאֵינו נֶאֱכָל אֶלָּא לִמְנוּיָיו. וְאֵינו נֶאֱכָל אֶלָּא צָלִי:
البكر والعشر وذبيحة الفصح هي من الأقداس الأدنى؛ ذبحها يكون في أيّ مكان من الدار، ودمها يتطلّب رشّة واحدة، على أن تُوضَع مقابل القاعدة؛ ويختلف أكلها: فالبكر يأكله الكهنة، والعشر يأكله أيّ شخص، وتؤكل في جميع المدينة، بأيّ تحضير، ليومين وليلة واحدة؛ وأمّا ذبيحة الفصح فلا تؤكل إلا ليلاً، ولا إلا حتى منتصف الليل، ولا إلا من قِبَل المسجّلين لها، ولا إلا مشويّة:
רַבִּי יִשְׁמָעֵאל אומֵר. בִּשְׁלשׁ עֶשרֵה מִדּות הַתּורָה נִדְרֶשֶׁת:
الحاخام يشمعئيل يقول: التوراة تُستنبَط بثلاثة عشر أصلاً:
א מִקַּל וָחמֶר.
1) بالاستدلال من الأصغر إلى الأكبر.
ב וּמִגְּזֵרָה שָׁוָה.
2) بالقياس اللفظيّ.
ג מִבִּנְיַן אָב מִכָּתוּב אֶחָד. וּמִבִּנְיַן אָב מִשְּׁנֵי כְתוּבִים.
3) بنموذج مستنبَط من آية واحدة، وبنموذج مستنبَط من آيتين.
ד מִכְּלָל וּפְרָט.
4) من عموم يتبعه تفصيل خاصّ.
ה וּמִפְּרָט וּכְלָל.
5) من تفصيل خاصّ يتبعه عموم.
ו כְּלָל וּפְרָט וּכְלָל. אִי אַתָּה דָן אֶלָּא כְּעֵין הַפְּרָט.
6) عموم، ثم تفصيل خاصّ، ثم عموم، فلا تستنبط إلا ما هو شبيه بالتفصيل الخاصّ.
ז מִכְּלָל שֶׁהוּא צָרִיךְ לִפְרָט. וּמִפְּרָט שֶׁהוּא צָרִיךְ לִכְלָל.
7) من عموم يحتاج إلى تفصيل خاصّ، ومن تفصيل خاصّ يحتاج إلى عموم.
ח כָּל דָּבָר שֶׁהָיָה בִּכְלָל וְיָצָא מִן הַכְּלָל לְלַמֵּד. לא לְלַמֵּד עַל עַצְמו יָצָא. אֶלָּא לְלַמֵּד עַל הַכְּלָל כֻּלּו יָצָא.
8) كلّ ما كان في فئة عامّة ثم أُفرِد ليعلّم أمراً، لم يُفرَد ليعلّم عن نفسه وحده، بل ليعلّم عن الفئة العامّة كلّها.
ט כָּל דָּבָר שֶׁהָיָה בִּכְלָל וְיָצָא לִטְעון טעַן אֶחָד שֶׁהוּא כְעִנְיָנו. יָצָא לְהָקֵל וְלא לְהַחֲמִיר.
9) كلّ ما كان في فئة عامّة ثم أُفرِد ليعالج أمراً واحداً من فئته نفسها، فقد أُفرِد للتخفيف لا للتشديد.
י כָּל דָּבָר שֶׁהָיָה בִּכְלָל וְיָצָא לִטְעון טעַן אַחֵר שֶׁלּא כְעִנְיָנו. יָצָא לְהָקֵל וּלְהַחֲמִיר.
10) كلّ ما كان في فئة عامّة ثم أُفرِد ليعالج أمراً آخر ليس من فئته نفسها، فقد أُفرِد للتخفيف وللتشديد.
יא כָּל דָּבָר שֶׁהָיָה בִּכְלָל וְיָצָא לִדּון בַּדָּבָר הֶחָדָשׁ. אִי אַתָּה יָכול לְהַחֲזִירו לִכְלָלו עַד שֶׁיַּחֲזִירֶנּוּ הַכָּתוּב לִכְלָלו בְּפֵרוּשׁ.
11) كلّ ما كان في فئة عامّة ثم أُفرِد ليُعامَل كأمر جديد، فلا يمكنك إعادته إلى فئته العامّة إلا أن تعيده الآية صراحةً إلى فئته العامّة.
יב דָּבָר הַלָּמֵד מֵעִנְיָנו. וְדָבָר הַלָּמֵד מִסּופו.
12) أمر يُستنبَط من سياقه، وأمر يُستنبَط من خاتمته.
יג וְכֵן נ"א וְכַאן שְׁנֵי כְתוּבִים הַמַּכְחִישִׁים זֶה אֶת זֶה. עַד שֶׁיָּבוא הַכָּתוּב הַשְּׁלִישִׁי וְיַכְרִיעַ בֵּינֵיהֶם:
13) وكذلك أيضاً، هنا وهناك، آيتان تتناقضان حتى تأتي آية ثالثة فتوفّق بينهما:
יְהִי רָצון מִלְּפָנֶיךָ ה' אֱלהֵינוּ וֵאלהֵי אֲבותֵינוּ שֶׁיִּבָּנֶה בֵּית הַמִּקְדָּשׁ בִּמְהֵרָה בְיָמֵינוּ. וְתֵן חֶלְקֵנוּ בְּתורָתֶךָ: וְשָׁם נַעֲבָדְךָ בְּיִרְאָה כִּימֵי עולָם וּכְשָׁנִים קַדְמונִיּות:
ليكن برضاك، أيها الرّبّ إلهنا وإله آبائنا، أن يُبنى الهيكل المقدّس سريعاً في أيامنا، وأعطنا نصيبنا في توراتك؛ وهناك نعبدك بخشوع كما في الأيام الغابرة وكما في السنين الأولى:
יִתְגַּדַּל וְיִתְקַדַּשׁ שְׁמֵהּ רַבָּא. [אמן]
ليتعظّم اسمه العظيم ويتقدّس؛ [آمين]
בְּעָלְמָא דִּי בְרָא כִרְעוּתֵהּ וְיַמְלִיךְ מַלְכוּתֵהּ בְּחַיֵּיכוֹן וּבְיוֹמֵיכוֹן וּבְחַיֵּי דְכָל בֵּית יִשְׂרָאֵל בַּעֲגָלָא וּבִזְמַן קָרִיב, וְאִמְרוּ אָמֵן.
في العالم الذي خلقه حسب مشيئته، وليقم ملكوته في حياتكم وفي أيامكم، وفي حياة كلّ بيت إسرائيل، سريعاً وقريباً، وقولوا: آمين.
[אמן, יְהֵא שְׁמֵהּ רַבָּא מְבָרַךְ לְעָלַם וּלְעָלְמֵי עָלְמַיָּא]
[آمين، ليكن اسمه العظيم مباركاً إلى الأبد وإلى أبد الآبدين]
יְהֵא שְׁמֵהּ רַבָּא מְבָרַךְ לְעָלַם וּלְעָלְמֵי עָלְמַיָּא: יִתְבָּרַךְ וְיִשְׁתַּבַּח וְיִתְפָּאַר וְיִתְרוֹמַם וְיִתְנַשֵּׂא וְיִתְהַדָּר וְיִתְעַלֶּה וְיִתְהַלָּל שְׁמֵהּ דְּקֻדְשָׁא. בְּרִיךְ הוּא. בריך הוא. [אמן]
ليكن اسمه العظيم مباركاً إلى الأبد وإلى أبد الآبدين؛ ليكن مباركاً، ومسبَّحاً، وممجَّداً، ومرفَّعاً، ومعلًّى، ومكرَّماً، ومُعالًى، ومُثنًى عليه، اسم القدّوس تبارك هو؛ تبارك هو؛ [آمين]
לְעֵלָּא מִן כָּל בִּרְכָתָא וְשִׁירָתָא תֻּשְׁבְּחָתָא וְנֶחֱמָתָא דַּאֲמִירָן בְּעָלְמָא. וְאִמְרוּ אָמֵן. [אמן]
فوق كلّ البركات والأناشيد، والتسابيح والتعزيات التي تُنطَق في العالم؛ وقولوا: آمين؛ [آمين]
עַל יִשְׂרָאֵל וְעַל רַבָּנָן. וְעַל תַּלְמִידֵיהוֹן וְעַל כָּל תַּלְמִידֵי תַלְמִידֵיהוֹן. וְעַל כָּל מַאן דְּעָסְקִין בְּאוֹרַיְתָא. דִּי בְאַתְרָא קַדִּישָׁא הָדֵין וְדִי בְכָל אֲתַר וַאֲתַר. יְהֵא לְהוֹן וּלְכוֹן שְׁלָמָא רַבָּא חִנָּא וְחִסְדָּא וְרַחֲמִין וְחַיִּין אֲרִיכִין וּמְזוֹנֵי רְוִיחֵי וּפֻרְקָנָא מִן קֳדָם אֲבוּהוֹן דְּבִשְׁמַיָּא וְאַרְעָא וְאִמְרוּ אָמֵן. [אמן]
على إسرائيل وعلى الحاخامين، وعلى تلاميذهم، وعلى كلّ تلاميذ تلاميذهم، وعلى كلّ المنشغلين بدرس التوراة، سواء في هذا المكان المقدّس أو في أيّ مكان؛ ليكن لهم ولكم سلام جزيل، ونعمة، ولطف، ورحمة، وحياة طويلة، ورزق وافر، وفداء من لدن أبيهم الذي في السماء والأرض؛ وقولوا: آمين؛ [آمين]
יְהֵא שְׁלָמָא רַבָּא מִן שְׁמַיָּא וְחַיִּים עָלֵינוּ וְעַל כָּל יִשְׂרָאֵל. וְאִמְרוּ אָמֵן. [אמן]
ليكن سلام جزيل من السماء وحياة علينا وعلى كلّ إسرائيل؛ وقولوا: آمين؛ [آمين]
עוֹשֶׂה שָׁלוֹם בִּמְרוֹמָיו הוּא יַעֲשֶׂה שָׁלוֹם עָלֵינוּ וְעַל כָּל יִשְׂרָאֵל וְאִמְרוּ אָמֵן. [אמן]
الذي يصنع السلام في أعاليه، هو يصنع السلام علينا وعلى كلّ إسرائيل؛ وقولوا: آمين؛ [آمين]