Księga WyjściaParsza nr 22

וַיַּקְהֵל

Parszat Wajakhel

Wyjścia 35:1-38:20

Lud przynosi na Przybytek Boga tak wiele, że Mojżesz musi kazać im przestać.

Parszat Wajakhel

Przegląd

Wajakhel rozpoczyna opis Tory o faktycznym budowaniu Miszkanu (przenośny Przybytek), po tym jak kryzys złotego cielca został przebaczony. Mojżesz gromadzi cały lud, a jego przeobfita hojność i umiejętność przemieniają Boski plan w rzeczywistość. Te rozdziały znaczą uzdrowienie narodu: ten sam lud, który niegdyś oddał swoje złoto cielcowi, teraz chętnie wlewa je w dom dla Boga.

Najpierw Szabat

Mojżesz zbiera całą społeczność i, zanim wzniesiona zostanie choćby jedna belka, przypomina im o Szabacie. Sześć dni dano na pracę, lecz siódmy jest święty, dzień całkowitego odpoczynku, w którym nawet święta praca przy Przybytku musi ustać i nie wolno rozniecać ognia. Stawiając Szabat na pierwszym miejscu, Tora uczy, że budowanie dla Boga nigdy nie unieważnia granic, które Bóg ustanowił. Świętość w czasie poprzedza świętość w przestrzeni.

Ochocze serce

Mojżesz zaprasza każdego, kogo serce skłania, by przyniósł dary dla Przybytku: złoto, srebro i miedź, bogato barwioną wełnę, cienki len, skóry zwierzęce, oliwę, wonności i drogie kamienie. Mężczyźni i kobiety napływają tłumnie, kobiety przędąc nić własnymi rękami, a przywódcy przynosząc kosztowne klejnoty i oleje. Każdy dar jest dobrowolną ofiarą, daną z miłości, a nie z obowiązku. Naród niedawno pogrążony w grzechu odkrywa teraz radość dawania na coś świętego.

Mądrość do budowania

Mojżesz oznajmia, że Bóg wyróżnił Besalela i Oholiaba, napełniając ich mądrością, wnikliwością i rzemiosłem oraz darem nauczania innych. Biegli robotnicy gromadzą się wokół nich i zabierają się do pracy nad każdą częścią Przybytku. Lud tak hojnie wciąż ofiarowuje, że rzemieślnicy mówią Mojżeszowi, iż jest już więcej niż dość, i musi rozesłać wieść po obozie, by przestano dawać. To rzadki i piękny kłopot: hojność, którą trzeba powściągnąć.

Przybytek się wznosi

Rzemieślnicy zaczynają od samej struktury. Tkają wielkie tkaniny Miszkanu, łączą je w przykrycia i nakładają z wierzchu ochronne zewnętrzne zasłony z koziej sierści i skór. Stojące drewniane deski pokryte złotem osadza się w srebrnych podstawach, by utworzyć ściany, a bogato tkaną zasłonę, parochet, zawiesza się, by odgrodzić najgłębszą komnatę, gdzie spocznie Arka. Deska po desce i zasłona po zasłonie miejsce mieszkania nabiera kształtu.

Święte sprzęty

Sam Besalel wykonuje najświętsze sprzęty. Buduje złotą Arkę, by pomieściła tablice, z wiekiem zwieńczonym dwoma keruwim (cheruby) o rozpostartych skrzydłach, i sporządza złoty Stół na chleb pokładny oraz Menorę z czystego złota, wykutą z jednej bryły. Czyni też złoty ołtarz na kadzidło i sporządza świętą oliwę do namaszczenia oraz wonne kadzidło. Każdy sprzęt jest wykonany z troską, gotowy na dzień, gdy Przybytek ożyje służbą.

Ołtarz i dziedziniec

Praca przesuwa się na zewnątrz, ku dziedzińcowi. Besalel czyni wielki miedziany ołtarz na ofiary i miedzianą kadź, uformowaną z wypolerowanych luster ofiarowanych przez kobiety. Wokół całego Przybytku ustawia ogrodzenie z lnianych zawieszeń na słupach, z tkaną zasłoną na jego bramę. Gdy dziedziniec jest gotowy, każdy materialny element Miszkanu stoi teraz gotowy do złożenia.

Główne tematy

  • Budowanie dla Boga nigdy nie unieważnia Szabatu: świętość w czasie jest pierwsza.
  • Dary z ochoczego serca to te, które budują coś świętego.
  • Te same ręce, które niegdyś zgrzeszyły, mogą odbudowywać i naprawiać.
  • Bóg daje niektórym mądrość tworzenia, a także łaskę nauczania innych.
  • Hojność może przelewać się: czasem najtrudniej powiedzieć dość.

Haftara

Zwyczaj aszkenazyjski

Haftara, Królów I 7:40-50, opisuje mistrza rzemiosła kończącego złote sprzęty do Świątyni, którą król Salomon buduje w Jerozolimie. Odzwierciedla to pełen miłości opis z naszej parszy, jak Besalel sporządza sprzęty Miszkanu, łącząc pustynny Przybytek z trwałym Domem Boga, który miał go pewnego dnia zastąpić.

Zwyczaj sefardyjski

Haftara, Królów I 7:13-26, przedstawia Hirama, mistrza rzemiosła napełnionego mądrością i umiejętnością, który odlewa dwie wielkie kolumny i ogromną spiżową kadź do Świątyni, którą król Salomon buduje w Jerozolimie. Takie natchnione rzemiosło odzwierciedla opis z naszej parszy o Besalelu, rzemieślniku obdarzonym Boską mądrością, by sporządzić sprzęty Miszkanu, łącząc pustynny Przybytek z trwałym Domem Boga, który miał go pewnego dnia zastąpić.

Księga

Księga Wyjścia (שמות)

Rozdziały

Wyjścia 35:1-38:20

שמות ל״ה:א׳ - ל״ח:כ׳

Czytaj Parszat Wajakhel w aplikacji

Śledź czytanie Tory, zobacz tłumaczenia i poznaj komentarze w aplikacji Am Hazak.

Otwórz w Am Hazak

Czytaj tekst Tory

Czytaj hebrajski tekst rozdziałów Tory objętych tą parszą.

Więcej z Księga Wyjścia