قَدیش چیست؟
قَدیش دعای کهن آرامی است که نام خداوند را تقدیس میکند. با وجود ارتباط با عزاداری، قَدیش هیچ اشارهای به مرگ ندارد. در عوض، اعلان ایمانی است که خداوند را ستایش میکند و امید به برپایی ملکوت او را بیان میدارد. پاسخ مرکزی «یِهِا شِمِه رَبّا» (نام بزرگش تا ابد و ابدالآباد مبارک باد) یکی از مهمترین پاسخها در نماز یهودی محسوب میشود.
انواع قَدیش
چندین نسخه از قَدیش وجود دارد: ۱. قَدیش یاتوم (قَدیش عزاداران): توسط عزاداران خوانده میشود و شناختهشدهترین شکل است. ۲. قَدیش شالِم (قَدیش کامل): توسط امام جماعت پس از عَمیدا خوانده میشود. ۳. خَصی قَدیش (نیمقَدیش): نسخه کوتاهتری که برای جداسازی بخشهای مراسم استفاده میشود. ۴. قَدیش دِرَبّانَن (قَدیش ربّانان): پس از مطالعه تورا یا تلمود خوانده میشود. ۵. قَدیش پس از دفن: نسخه ویژهای که در گورستان خوانده میشود.
زمان خواندن قَدیش توسط عزاداران
عزاداران قَدیش را به مدت ۱۱ ماه پس از فوت پدر یا مادر میخوانند (نه ۱۲ ماه، تا این تلقی ایجاد نشود که والدین به یک سال کامل داوری نیاز داشتند). برای سایر نزدیکان (همسر، خواهر/برادر، فرزند)، قَدیش به مدت ۳۰ روز (شِلوشیم) خوانده میشود. قَدیش همچنین در سالگرد فوت (یارصایت) هر سال خوانده میشود. در هر مراسم نماز خوانده میشود: شَخَریت، مینخا و عَروِیت.
الزام مینیان
قَدیش فقط در حضور مینیان - حد نصاب ده بزرگسال یهودی (در سنت ارتدکس مردان، در جوامع برابریطلب مردان یا زنان) - قابل خواندن است. این به این دلیل است که قَدیش «داوار شِبِقِدوشا» (امر مقدس) است که نیازمند جماعت است. اگر نمیتوانید به کنیسه بروید، بسیاری از جوامع خدمات مینیان ارائه میدهند یا میتوانند به شما در یافتن مینیان کمک کنند.
متن و پاسخها
عزادار قَدیش را میخواند و جماعت در نقاط مشخصی پاسخ میدهند. مهمترین پاسخ «یِهِا شِمِه رَبّا مِوارَخ لِعالَم اولِعالمِی عالمَیّا» (نام بزرگش تا ابد و ابدالآباد مبارک باد) است. تلمود میآموزد که پاسخ دادن به قَدیش با تمرکز کامل میتواند حکمهای سخت را باطل کند. پاسخهای دیگر شامل «آمین» و «یِهِا شِمِه رَبّا» در جاهای تعیینشده است.
معنا و هدف
خواندن قَدیش زِخوت (ثواب) بزرگی برای روح متوفا محسوب میشود. زوهَر میآموزد که قَدیش فرزند میتواند روح والدین را بالا ببرد. فراتر از کمک به درگذشتگان، قَدیش با ایجاد نظم در دوران اندوه، پیوند دادن فرد به جامعه و تأیید ایمان حتی در مواجهه با فقدان، به عزادار کمک میکند. غم خصوصی را به حمایت جمعی و رشد معنوی تبدیل میکند.
راهنمای عملی
هنگام خواندن قَدیش با پاهای کنار هم بایستید. اگر چند عزادار حاضر باشند، با هم میخوانند. واضح و با سرعتی صحبت کنید که جماعت بتواند پاسخ دهد. اگر کلمات را خوب نمیدانید، از سیدور یا اپلیکیشن Am Hazak که متن کامل با آوانویسی را شامل میشود استفاده کنید. بسیاری از کنیسهها از عزاداران استقبال میکنند حتی اگر عضو دائم نباشند. در خواستن کمک برای یادگیری دعا تردید نکنید.